Kennis

Rijksoverheid publiceert nieuw Toetsingskader Beoordeling Arbeidsrelaties

juli 16, 2026

Belangrijke verduidelijking voor de kinderopvang

Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in juli 2026 een nieuw Toetsingskader Beoordeling Arbeidsrelaties gepubliceerd. In dit toetsingskader zijn de meest recente uitspraken van de Hoge Raad, waaronder de arresten Deliveroo (2023) en Uber (2025), verwerkt.

Voor kinderopvangorganisaties die zelfstandige pedagogisch professionals inzetten bij Piek, Ziek en Uniek is dit een belangrijke ontwikkeling. Niet omdat de wet is gewijzigd, maar omdat de Rijksoverheid nog duidelijker beschrijft hoe een arbeidsrelatie juridisch moet worden beoordeeld.

Een individuele beoordeling blijft het uitgangspunt

Het toetsingskader bevestigt dat iedere samenwerking afzonderlijk moet worden beoordeeld aan de hand van alle feiten en omstandigheden in onderlinge samenhang. De Hoge Raad noemt dit de holistische beoordeling.

Dat betekent dat de kwalificatie van een arbeidsrelatie niet wordt bepaald door één afzonderlijk kenmerk, maar door het totaalbeeld van de samenwerking tussen opdrachtgever en zelfstandig ondernemer.

De Rijksoverheid werkt daarbij met de negen gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest:

de aard en duur van de werkzaamheden;
de wijze waarop werkzaamheden en werktijden worden bepaald;
de mate waarin de werkzaamheden én de opdrachtnemer onderdeel zijn van de organisatie (inbedding);
de verplichting om het werk persoonlijk uit te voeren;
de manier waarop afspraken tot stand zijn gekomen;
de manier waarop de beloning is bepaald en wordt uitbetaald;
de hoogte van de beloning;
het commerciële risico;
de mate waarin de opdrachtnemer zich als ondernemer gedraagt of kan gedragen.

Geen van deze gezichtspunten is op zichzelf beslissend. Juist de onderlinge samenhang bepaalt uiteindelijk of sprake is van een arbeidsovereenkomst of van zelfstandig ondernemerschap.

Wat is nieuw in het toetsingskader?

Hoewel de wettelijke uitgangspunten niet zijn gewijzigd, bevat het nieuwe toetsingskader enkele belangrijke verduidelijkingen.

De Uber-uitspraak is verwerkt

Voor het eerst is de uitspraak van de Hoge Raad in de Uber-zaak volledig verwerkt in het officiële toetsingskader van de Rijksoverheid.

Hierdoor wordt expliciet bevestigd dat ook het ondernemerschap van de zelfstandige buiten de concrete opdrachtonderdeel uitmaakt van de beoordeling.

Daarbij kan onder meer worden gekeken naar:

het hebben van meerdere opdrachtgevers;
commerciële profilering;
acquisitie;
investeringen in de onderneming;
vrijheid om opdrachten te accepteren of te weigeren.

Hiermee wordt bevestigd dat de beoordeling verder gaat dan uitsluitend de werkzaamheden die voor één opdrachtgever worden verricht.

Geen rangorde tussen de negen gezichtspunten

De Rijksoverheid bevestigt eveneens dat tussen de negen gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest geen rangorde bestaat.

Dat betekent dat ook de mate van inbedding niet automatisch zwaarder weegt dan bijvoorbeeld ondernemerschap, ondernemersrisico of de wijze waarop partijen hun samenwerking hebben ingericht.

Het gewicht van ieder gezichtspunt hangt af van de concrete omstandigheden van het geval.

Wat betekent dit voor de kinderopvang?

De kinderopvang heeft dagelijks te maken met onverwachte personeelsuitval door ziekte, tijdelijke piekbelasting, zwangerschapsverlof, scholing of andere bijzondere omstandigheden. Om de continuïteit en kwaliteit van de opvang te waarborgen, is een flexibele schil van gekwalificeerde professionals essentieel.

Zelfstandige pedagogisch professionals kunnen hierin een belangrijke rol vervullen, mits de samenwerking zorgvuldig wordt ingericht.

Het nieuwe toetsingskader bevestigt dat ook binnen de kinderopvang iedere samenwerking individueel moet worden beoordeeld. Daarbij zijn onder meer van belang:

de duur van de opdracht;
de wijze waarop de werkzaamheden worden uitgevoerd;
de contractuele afspraken;
de mate van zelfstandigheid;
het ondernemerschap van de pedagogisch professional;
het ondernemersrisico;
en alle overige relevante omstandigheden.

Juist de combinatie van deze factoren bepaalt uiteindelijk hoe de arbeidsrelatie juridisch wordt gekwalificeerd.

Belangrijke bevestigingen voor de praktijk

Het nieuwe toetsingskader geeft kinderopvangorganisaties een aantal belangrijke bevestigingen.

Iedere samenwerking wordt individueel beoordeeld

De beoordeling vindt plaats op basis van de concrete samenwerking tussen opdrachtgever en zelfstandig ondernemer.

Alle omstandigheden worden gezamenlijk gewogen

Niet één afzonderlijk kenmerk bepaalt de uitkomst. De volledige samenwerking staat centraal.

Alle negen gezichtspunten zijn gelijkwaardig

De Rijksoverheid bevestigt dat tussen de negen gezichtspunten uit Deliveroo geen rangorde bestaat. De betekenis van ieder gezichtspunt hangt af van de concrete situatie.

Ondernemerschap maakt nadrukkelijk onderdeel uit van de beoordeling

Ook de wijze waarop een pedagogisch professional zich buiten de opdracht als ondernemer manifesteert, wordt meegewogen.

Een zorgvuldig ingerichte samenwerking blijft de basis

Een duidelijke overeenkomst én een uitvoering die daarbij aansluit vormen samen de basis voor een juiste beoordeling van de arbeidsrelatie.

Visie van Tadaah

De Nederlandse kinderopvang staat al jaren voor een grote uitdaging. Dagelijks ontstaat er behoefte aan tijdelijke vervanging vanwege ziekte, onverwachte drukte of bijzondere situaties. Deze vorm van tijdelijke inzet – Piek, Ziek en Uniek – vraagt om een flexibele arbeidsmarkt die tegelijkertijd juridisch zorgvuldig is ingericht.

Wij zien het nieuwe Toetsingskader Beoordeling Arbeidsrelaties als een belangrijke bevestiging van de lijn die de Hoge Raad de afgelopen jaren heeft uitgezet. De Rijksoverheid maakt opnieuw duidelijk dat de beoordeling van een arbeidsrelatie altijd plaatsvindt aan de hand van alle feiten en omstandigheden in onderlinge samenhang. Er bestaat geen algemeen verbod op de inzet van zelfstandigen binnen een bepaalde branche en geen enkel gezichtspunt is op zichzelf beslissend.

Voor de kinderopvang betekent dit dat de inzet van zelfstandige pedagogisch professionals bij Piek, Ziek en Uniek zorgvuldig kan worden beoordeeld binnen het bestaande wettelijke kader. Niet de branche of de functietitel is bepalend, maar de manier waarop opdrachtgever en zelfstandig ondernemer hun samenwerking daadwerkelijk hebben ingericht en uitvoeren.

Juist daarom investeert Tadaah al jarenlang in duidelijke overeenkomsten, transparante werkafspraken en een werkwijze die aansluit bij de actuele wetgeving en de rechtspraak van de Hoge Raad. Ons doel is om kinderopvangorganisaties én zelfstandige pedagogisch professionals een samenwerking te bieden die niet alleen praktisch werkt, maar ook juridisch zorgvuldig is ingericht.

Wij verwachten dat het nieuwe toetsingskader zal bijdragen aan meer duidelijkheid binnen de sector. Daardoor kan de discussie zich meer richten op waar het uiteindelijk om gaat: het op een juridisch verantwoorde manier organiseren van voldoende flexibiliteit, zodat kinderopvangorganisaties ook bij tijdelijke uitval kwalitatief goede opvang kunnen blijven bieden.